درس هيجدهم رساله در بيان اتحاد عاقل به معقول به قلم حضرت استاد علّامه آية اللّه آقاى حاج سيّد ميرزا ابو الحسن رفيعى قزوينى رفع اللّه تعالى درجاته بسم اللّه الرّحمن الرّحيم اين مطلب كه اتّحاد عاقل به معقول است يكى از مطالب بسيار مهم فنّ أعلى يعنى علم الهى و ما فوق الطبيعة مىباشد كه خيلى دانايان مثل شيخ الرئيس ابن سينا نيز قصور از درك آن داشته و از همين جهت انكار بليغ بر قائلين آن داشته‌اند . از متأخّرين حكيم سبزوارى با اينكه بارع در فنّ است در فهم آن و تماميّت برهان بر آن اضطراب در كلمات خود نمودار كرده . ابتكار اين موضوع و تصحيح علمى آن را قبل از اسلام از مردى بنام فرفوريوس كه از بزرگترين شاگردان صاحب « اثولوجيا » : ارسطو ، است مىدانند و در دورهء اسلام صدر المتألّهين شيرازى عقيده بر اين دارد كه افاضه و الهام اين مطلب بر او شده است و چنين مىنمايد كه پيش از او كسى از محقّقين به غور اين امر نرسيده است . لكن حقّ اين است كه مسئلهء اتّحاد عاقل به معقول در كتب عرفان مثل « مصباح الانس » و نظير آن مورد توجّه بوده است و هم در بعضى اشعار جلال الدين بلخى اشارتى در اين باب دارد بلكه صريحا در آن مندرج است . بلى بسط كلام و تحقيق